Mart 2017 ~ ATTİLA ATASOY

LAOS... (Lao'ların ülkesi)

Türkiye Cumhuriyetinin resmen tanımadığı Laos Demokratik Cumhuriyeti..

..Adı demokratik… Komünizm adı altında dikta ile yönetiliyorlar..

..Zor vize veriyorlar… Biz Vietnam'dan uçağa üç saat kala alabildik… Yerel rehberler sebebin Suriye ile savaşta olmamız olduğunu ve sakıncalı ülkeler listesine alındığımızı söylediler…

Önce(19.yüzyıl) Fransızların sömürgesi olmuş, bağımsızlığını aldıktan(1946) sonra da Japonların istilasına uğramış… Yetmemiş daha da sonra Amerika’nın bombardımanına tutulmuş…

Hindi Çin ya da Çin Hindi dediğimiz coğrafyada(Güneydoğu Asya’da Hindistan’ın doğusu ve Çin’in güneyinde kalan bölge… Myanmar, Tayland, yarımada Malezya’sı, Laos, Kamboçya ve Vietnam’ı kapsar… Bu kavram daha çok Fransız sömürgesi olan Laos, Kamboçya ve Vietnam’ı tanımlamak için kullanılır..) arada kalmış, denize kıyısı olmayan 236bin km2 bir ülke..

1975’e kadar Laos Krallığı iken,2 Aralık 1975’te komünist Laos Demokratik Cumhuriyeti olmuş…

..Amerika 1955-75 yılları arasında buraya 3 milyon ton bomba yağdırmış… Halen patlamamış bombalar var orda burda… Bu nedenle Amerika onlara yardım yapıyormuş… Eğitimin, sağlık hizmetlerinin paralı olduğu, Amerika’dan yardım alan çelişkilerle dolu bir komünist rejim... Onlar bu yardımın bombaların tazminatı olduğunu söylüyorlar... %40ının yoksulluk sınırının altında olduğu ülke dünyanın en yoksul ülkelerinden sayılıyor…17 eyaletten oluşan ülkenin Kırsalında günde 2-3 Dolar’a çalışılıyor… Kırsalda aile başına 6-7 çocuk, şehirlerde 2-3 çocuk düşüyor…

Halbuki Altın, bakır, pirinç, kauçuk zenginliğiyle tanınıyor..%75 tarım ülkesi… Ananas, mango, mandalina, jackfruit, karpuz ve dragon meyveleri de var… Kuzey eyaletlerinde çay da üretiliyor tütün de… Ama ilginçtir çimento ve elektrik satıyorlar… Zira 30 adet barajları var… Bir de turizm… Özellikle Fransızların günah çıkardığı ve de bütün Avrupa’nın ucuz mesire yeri durumunda… Yine Myanmar gibi fazla olmasa da altın tapınaklara sahipler… Akraba olduklarını söyledikleri Tayland'lılar, en ünlü Zümrüt Buda heykelini kaçırmışlar…

Başkent VİENTİANE:

…6 milyonluk ülkenin başkenti Vientiane (Şehrin Ay’ı demekmiş), 700bin nüfuslu. Ünlü Mekong nehrinin Tayland ile sınır teşkil ettiği yerde dünyanın en küçük başkentlerinden… Ülkedeki 28 üniversitenin çoğu burada… Okuma yazma oranının %50-60 olduğu söyleniyor… Caddelerinde şaşırtıcı bir şekilde zenginlerin son model arabaları görünüyor… Rüşvet-yolsuzluk kol geziyormuş… Sömürgesi olduğu Fransızlara yıllar sonra Paris'teki Zafer Tak'ının aynısını yaptırmışlar… Üstüne de kendi karakteristik stupa örneklerini kondurmuşlar… Kutu gibi şehirde yürüme mesafesi masaj yerlerinde, kafelerde ve barlarda ağırlıklı Fransız, Alman, Hollandalı turistler çoğunluğu teşkil ediyor..

Gezilecekler; 16-19.yüzyıl Wat Sisaket (Wat=Tapınak demek), Wat Prakeo, That Luang Stupa tapınakları, Patuksay Anıtı, Ulusal Müze ve Buda Parkı..

Stupa; çan şeklinde en küçük tapınak birimi… İlk stupa’lar Buda ve izleyicilerinin dünyevi kalıntılarını saklamak için yapılmış… Sonraları büyük tapınaklar haricinde kendi ölü küllerini koydukları tapınma ve adak yeri haline gelmiş… Resmî din yok ama %70i Budist olan halk, ölülerinin küllerini kendi stupa’larına koyup dua ediyor, adak adıyor... Büyük tapınaklardaki stupa’larda ise Buda heykelleri ile kutsal sayılan kişilerin külleri bulunuyor…

Halk yememiş içmemiş Myanmar'daki gibi tapınak yapmış… Kendileri sürünüyor… Baştakiler (Başkan-Başbakan-Komünist Partisi Başkanı) tek karar vericiler… Halk sadece yerel seçimlerde oy kullanabiliyor… Tek parti Komünist Partisine üye olmadan devlette iş bulamaz ve yükselemezsiniz… Devlette çalışanları eleştiremezsiniz… Ben bunu bi yerden tanıyorum..:) Rusya-Çin-Kore ve Amerika ile flört ediyorlar… Bütün ünlü yatırımlar yabancı ortaklı… Halk kuzu gibi… Budizm felsefesinin getirdiği güler yüz ve sakinlik ve de saygı burada da var… Turiste iyi davranıyorlar… Zaten her yerde sömürge döneminden kalma Fransız etkisi görülüyor..

Aralık-Mart arası kış aylarında en düşük ısı 18 derece, Mayıs-Ekim arası Yaz… En sıcak Temmuz’da 45 derece oluyor… Muson yağmurları Haziran-Eylül arasında… Haziranda ekilen pirinç, Ekimde hasat ediliyor…

Vietnam’a sınır olan dağlar 2800 m. Yükseklikte… Başkent Vientiane ise denizden sadece 300 m. Yükseklikte…

Başkan ve Başbakan’ı parlamento seçiyor… Parlamentonun başında ise Komünist Partisi lideri var… Bu lider, parlamentonun seçtiği başkan adayını onaylayıp onaylamama hakkına sahip.

..En önemli meslekler doktorluk ve öğretmenlik..

LUANG PRABANG(Asil Buda demekmiş):

Başkent’ten 300km. Kuzeyde, 480bin nüfuslu, iki nehrin(Nam Khan ve Mekong) suladığı tarih ve doğa şehri… (Nam=Nehir demek)

İşte ucuzcu Avrupa’nın yeni ve uzak gözbebeği… Nehir, dağ ve şelale üçgenindeki ormanlarda sportif etkinlikler, akşama Fransız koloni mimarisindeki barlarda, otellerde keyif çatmak… Gündüz tapınakların gölgesinde, gece tapınakların eteğindeki pazarlarda gezinmek, alışveriş yapmak… Ve bütün bunları en ucuza yapıp buralara lütfediyormuş gibi yapmak… Ah bu Avrupalılar ve de Fransızlar… Zamanında sömürdükleri topraklara güya vefa borcu ödüyorlar… Oldu gözlerim doldu… Önce kıçlarını yıkamayı öğrensinler…

Neyse ormanda yaşayan endemik canlıların %95inin böcek olduğu Luang Prabang kenti,1995’te Unesco Dünya Kültür Mirası listesine alınmış… Etrafındaki 58 köyün 33’ü de bu listeye alınmış..

..Ve Fransızlardan bir kıyak daha..; Wanderlust Paris Seyahat Topluluğu tarafından ‘en iyi şehir’ ödülünü almış…

Evet, Mekong nehri kıyısında,400 metre rakımda, yoğun Fransız mimarisi ile yüzlerce Buda tapınağının dans ettiği, gece pazarları, şelaleleri ve mağaralarıyla ünlü, Lao kültürünün merkezi, eski başkent Luang Prabang..

Güneydoğu Asya’nın 4500kmlik en büyük nehirlerinden Mekong, buraya da hayat veriyor… Kenarlarında Pak Ou gibi mağaralara tekne turları düzenleniyor… Şehir içindeki en eski tapınak Wat Xieng Thong da ziyaret merkezi… Kuangsi Şelâleri, Phosi Pazarı, eski Kraliyet sarayında yer alan Ulusal Müze ve dinsel kişilerin Wat Aham tapınağı sunağında yerel halktan ikram kabul etme seremonisi sizleri ya da bizleri bekleyen etkinlikler… Lotus çiçeği liflerinden yapılan dokumaların da sergilendiği çevre köylerini, kasabalarını da ziyaret edebilirsiniz elbette…

En soğuk 15,en sıcak 38 derece olan iklimde Nisan başında festivaller başlıyor… Yerli gençler bu festivallerde tanışıp aileler kanalıyla görüşmeyi sürdürüp evleniyorlar… Evlilik öncesi ilişki olmadığı gibi birçok genç, çocuk yaştan itibaren tapınaklarda Budist eğitimi alıyor... Daha sonra ayrılıp üniversite okuyabiliyorlar… Erkekler 18-19,kızlar 14-15 yaşında evleniyor...

Askerlik zorunlu değil… Paralı askerlik yapılıyor… Buna da şaştık tabii…

Para birimi LAK.. 1USD= 8250 LAK

Attila ATASOY- Mart 2017