UMMAN ~ ATTİLA ATASOY

MUSCAT'ta derdimi UMMAN'a döktüm…

..Evet ama Asuman'a inlemedim, Asuman'ı dinledim..:) ..Zira O, benim her sakatlığım veya hastalığım sonrası nekâhet gezilerimi organize eden(bakınız Kişinev yazım v.b.)dünya şekeri turizm danışmanım Asuman Dağıstanlı..:)

Bu arada 'Derdimi ummana döktüm' şarkısının sözlerini yazan Süleyman Nazif'i, Hicaz makamında besteleyen Şerif İçli'yi büyük bir saygıyla yad edelim ve şarkı eşliğin de yazımıza başlayalım…

Çalkantılı ve sorunlu 2017'yi gönderip 2018'e ulaşınca, eh bir ay evvel ameliyat olan dizim de biraz iyileşince bir nekâhet gezisini hakketmiştim doğrusu… Hem 3 günlük olacak, hem sıcak olacak, hem yakın, hem de vize sorunu olmayacak… Oh oh.. Daha iyisi Şam'da kayısı ama bize Muscat oldu… Ünlü turizmci arkadaşım Cem Polatoğlu'nun da tavsiyesiydi, valla haklı çıktı… Beni orada gezdirip ağırlayan değerli arkadaşım Orgun Öktem ve ailesine de çookk teşekkürler..:)

EH BİRAZ TARİHÇE..ÖYLE YAĞMA YOK…

UMMAN(OMAN)..(Ateşin Anası anlamına geliyor)

7.yüzyılda İslamiyet’i kabul eden Umman,1400’lerin sonunda Portekiz işgaline uğramış. O döneme ait gözetleme kuleleri ve kaleler halen göz dolduruyor...1581-88 yılları arasında da Osmanlı’nın kontrolüne geçmiş,18. yüzyılda da Yaariba hanedanı sırasında güçlenmiş.1730’da Portekizlilerin doğu Afrika’da bulunan Mombasa ve Zanzibar sömürgelerini bile ele geçirmiş…

Arap yarımadasının güneydoğusunda, Hint Okyanusu ve Basra körfezi girişinde kendi adını verdiği Umman denizine kıyılanmış bir ülke UMMAN… Kuzey ve kuzeybatısında Birleşik Arap Emirlikleri, yine kuzey ve kuzeybatısında Suudi Arabistan ve de batısında Yemen bulunuyor. Volkanik patlamalar sonucu oluşmuş ülke bağımsızlığını 1970’de elde etmiş… Yüzyıllar boyunca Hint Okyanusu ticareti yapılan bu topraklarda 18inci yüzyıl sonlarında İngiltere ile imzalanan anlaşma sonucu monarşiyle yönetilen bir devlet kurulmuş… Britanya ile siyasi ve askeri bağımlılığına rağmen hiçbir zaman sömürge olmamış.

..1980de ABD ile anlaşarak ekonomik ve askeri desteğe karşılık liman ve havaalanlarını kullanma hakkı vermiş…

SİYASİ YAPI:

Yönetim şekli Uniter Parlamenter Monarşi.. 1970’de babasını devirerek ülkenin başına geçen Sultan Kabus(Qaboos) bin Zeyd, hem sultanlık hem de başbakanlık görevini yürütüyor… Danışma görevi üstlenen Umman Konseyi El Şura meclisi ve El davla Meclisi diye iki kamaradan oluşuyor…

Yargı organı Yüksek mahkeme olan ülkede, haksızlığa uğrayan vatandaşların Sultan’a bizzat temyize gitme hakkı bulunuyormuş… Temel olarak Britanya Medeni Hukuku ve İslam Hukukunu temel alan Umman, Uluslararası Adalet Divanının zorunlu yargı yetkisini kabul etmiyormuş...

DİL-DİN-EKONOMİ-SOSYAL-İKLİM… VS.

Resmi dil Arapça, ama yaygın konuşulan yerli diller Baluchi, Kumzari, harsusi, Mehri, Hobyot… İngilizce, iş dünyasında liderliğini korurken Almanca da konuşulan önemli diller arasında…

%95i Müslüman, geri kalan Hristiyan ve Yahudi…

Ekonominin temeli petrol elbette(%70 ihracat), balıkçılık, turizm filân...Tatil günleri Cuma Cumartesi… Trafik sağdan ama prizler İngiliz…

İklim biliyorsunuz ya da bilmiyorsunuz tropik çöl iklimi… Ama kışın harika… Ocak başında gündüz 25,gece 16 derece civarında nemsiz tadından yenmez hava yazın acaip acıtıyormuş tabii… Aldığım bilgilere göre yazın nem oranı had safhada gündüz 38 derecenin üstüne çıkıyormuş, hatta 54 dereceyi bile görüyorlarmış… Siz siz olun kışın gidin arkadaşlar… Benim yaptığım gibi… Haaa belki Sonbahar da olabilir zira o dönemde 29-35 derece arasında oynuyormuş… Heh..:)

SADEDE GELELİM…

THY’nin Oman Air ile ortaklaşa yaptığı düzenli seferleri var neredeyse her gün… Ortalama 4,5 saatlik yolculukla başkent Muscat’a varıyorsunuz… Biraz varış ve kalkış saatleri tuhaf..19.40 kalkışlı olan uçağımız oranın saatiyle 01.30da orada oluyor..

Gece varışı

Varış

Bizden 1 saat ilerdeler...Dönüş saati daha da tuhaf, gece yarısından sonra 02.40..Yani otelinizi ona göre ayarlayın… Benim booking.com’dan aldığım otel Al Falaj gayet hesaplı ve güzel… Toplu taşımacılık yaygın olmadığından otelden transfer isteyin… O da tek kişiyseniz 15 Riyal… Birkaç kişiyseniz adam başı 5 Riyal… Araba da kiralayabilirsiniz tabii… Kapıda vize kolaylığı var… 20 Riyal veriyorsunuz 1 ay kalabiliyorsunuz…

Sultan Qaboos bin Zeyd

4,425 milyon(2016) nüfuslu ülkenin neredeyse yarısı başkent Muscat’ta yaşıyor..1700km. kıyısı olan 309bin500km2, dağlık, tepelik ülkenin %82si de çöl’müş yahu… Nüfusun da %30u yabancı çalışan zaten... Çoğu Bangladeş, Pakistan, Hindistan, Malezya ve Filipin'den gelen işçiler… Ülkeyi diğer arap ülkelerinden ayıran medenî özelliklerin mimarı 1970'den beri başta bulunan 1940 doğumlu Sultan Qaboos… Hiç evlenmemiş, çocuğu yok, İngiltere de okumuş, sanat, ilim ve bilime meraklı,7den 77'ye herkesin sevdiği bir adam… Ülkeye başta Opera ve herkese oy hakkı olmak üzere birçok konuda medeniyeti, diğer Arap ülkelerine nazaran özgürlüğü getirmiş…

Sultanlıkla idare edilmesine rağmen yönetimde 84 milletvekili söz sahibi… Yabancı işçiler çalışırken kendi halkını da çalışma hayatına katmış… Yani Dubai veya Kuveyt'teki yerli halk gibi yan gelip yatmıyorlar… O ülkeler kadar zengin değil ama parasının değeri Dolar'ın ikibuçuk katı… 1 Umman Riyal'i 0.39 Usd idi(Ocak 2018)..Yemek ve market fiyatları oldukça ucuz merak etmeyin… Meselâ markette litrelik meyve suları 0.30,Cola 0.10-0.20,küçük pringles 0.20,halk restoranlarında tıka basa tavuk pilav 1,5 Riyal…

Müslümanlara burada da alkol yasak… Yerleşik yabancılar karne ile aylık gelirlerinin %10u kadar alabiliyorlarmış… Müslümanlar da beş yıldızlı otel barlarında elbet bir yolunu buluyormuş..:)

MUSCAT(Onlar Mascat diyor):

Cornische

Umman denizi kıyısında, Hint okyanusuna göz kırpan başkent, bej tepeler arasındaki düzlüklere boylu boyunca öbek öbek dağılmış, düzenli, bakımlı, çok kata müsaade edilmemiş, huzurlu bir şehir… Evler Sultan’ın isteği üzerine bej ve beyaza boyanmış… Alt yapı ve üst yapı sorunları çözülmüş, yol kenarlarındaki bütün ağaçların altına su kanalları yapılmış… Kenarları çiçekli ve yeşil caddelerde lüx arabalar kullanan kapalı hanımların çokluğuna şaşırıyorsunuz… Trafikte herkes birbirine saygılı, neredeyse hiç korna sesi duyulmuyor… Yaya geçidine yaklaştığınızda araçlar durup size yol veriyor... Yuh bize Araplar kadar bile olamadık… Ocak başında gündüzleri 25derece sıcaklıktaki nemsiz havada ister eski şehrin kordonunda(Corniche) dolaşın, Kapalıçarşıyı gezin, Sultan sarayını ya da operayı görün, ya da isterseniz kıyılardan birinde denize girin, hiç bunalmıyorsunuz… Eğer turla gitmemişseniz otellerden tur alın, özellikle Sunset Cruise’u tavsiye ediyorum…

Sunset Cruıse

Gittiğim gün(6Ocak 2018),körfez ülkeleri futbol turnuvasında birinci olmuşlar, kutlamalara denk geldim… Bu nedenle pek hareketli gümbürtülüydü ortalık… Love Road(Aşk Yolu) denilen piyasa yeri tıklım tıklım doluydu… Aman bana ne dedim,1 ay tedaviden sonra huzura kaçmışım zaten… Burada 4 ve 5 yıldızlı otellerin çoğunda alkollü barlar restoranlar var… Ancak dışarıda alkol kullanımı yasak… Copacabana Al Qurum ve Shatti Al Qurum bölgesindeki birkaç bar ve eğlence yerinde de yabancılara serbestmiş… Aman nedir sizin bu gece hayatı düşkünlüğünüz canım..Aaaa..(!)

Meselâ en güzeli bütün dünya starlarını ağırlayan opera’ya gidin… Harika bir yapı… Meselâ çöle gidin yıldız yorganı altında uzanın… Gökyüzü bu kadar yakın ve ufuktan itibaren yıldızla dolu olabilir mi deyin… Meselâ kıyı kumsallarında kaplumbağa yumurtlamalarını izleyin(Eylül dolayları)… Bir de dalış tabii ki... Barlara dalacağınıza denize dalın… Utanmıyorsunuz, bi de gülüyosunuz(!)… Harika su altı dünyası, mercan resifleri sizi bekliyor… Yaa işte böyle... Eski şehir(Mutrah Qurum), Adeibah, Chobrah Ruwi(ticaret merkezi) de gözde semtler oluyor… Birazdan gidilecek yerleri listeleyeceğim zaten…

..Burası aynı zamanda buhur’un vatanı… Hrıstiyanların ‘frankin Sense’ dedikleri buhur, dünyada yalnız bu bölgede yetişen Oudd ağacından elde ediliyormuş... Ağacın reçinelerini kömür ateşine atıyorlar… Kiliselerdeki ve başka yerlerdeki ayinlerde kullanılan buhur bu arkadaşlar…

KIYAFET:

Erkekler Dishdasha yani entari gibi bir kıyafet giyiyorlar… Başlarında Fes’in işlemeli beyaz hali olan ‘Kuma’ başlığı var… Çoğu hançer taşıyor geleneksel bir kültür onlarda… Bayraklarında bile hançer var…

Kadınlar Omaniya adlı çoğunlukla renkli olan bir kıyafet giyiyorlar... Peçe ve türban da çok yaygın…

Tabii bunlar yerli Müslüman halk için geçerli kıyafetler…

YEME-İÇME:

yerel kahve ve yanında hurma

Kahvaltı: zeytin-peynir-tropik meyveler-yumurta

Fattouch salatası: Pita ekmeği-sumak-karabiber-domates-susam-salatalık-zeytinyağı

Pilavlar: Beyaz-sarı-turuncu-kahverengi pilavları var. En ünlüsü Qabuli ve Makbus pilavı

Tavuk-et-balık: Her üçünde de çok başarılı..Okyanus kıyısında balıktan çok ne olur..

İçecek: Omani coffee(Umman kahvesi) çok lezzetli... Küçük fincanlarda yanında hurma ile..

Tatlı: Khbeesa tatlısı

Umman yemeklerinin en lezzetlisi için tavsiye edilen restoran:Bait al Luban

ALIŞVERİŞ:

Büyük küçük AVM’lerle dolu bir şehir... En ünlüsü Oman Avenues Mall

FESTİVAL:

Ocak-Mart arası kültürel tiyatro programları

Şubat’ta Umman Kurum yemek festivali(Kurum Ulusal parkında)

Temmuz’da Salâlah Turizm festivali(Sanatsal sokak ve mekânlarda)

Eylül’de Ras Al Haad ve Ras Al Jinz kumsallarında 20bin kaplumbağanın yumurtlama zamanı… Bu da festival niteliğinde elbette…

Ekim’in son haftasında Muscat Festivali

MUSCAT GÖRÜLECEK YERLER:

1-MUSCAT KRALİYET OPERA SARAYI(Royal Opera House Muscat):

Operada

Kent merkezinin sahilinde gezinirken Portekizlilerin zamanında tepelerin üzerine yapılan kaleleri ve limanda Sultan Qaboos’a ait bir eski bir yeni devasa yatları görebilirsiniz…

..Ayrıca Umman’ın karakteristik yelkenli teknelerini de… Yan tarafları oldukça yüksek yapılan tekneler bu sayede okyanus dalgalarına dayanırmış… Eskiden Hindistan, Doğu Afrika gibi uzak ülkeler bu teknelerle ticaret yapılırmış…

2-MUSCAT KORDON BOYU(Muscat Cornische):

Sultan'ın biri eski biri yeni yatları..

Kent merkezinin sahilinde gezinirken Portekizlilerin zamanında tepelerin üzerine yapılan kaleleri ve limanda Sultan Qaboos’a ait bir eski bir yeni devasa yatları görebilirsiniz..

..Ayrıca Umman’ın karakteristik yelkenli teknelerini de... Yan tarafları oldukça yüksek yapılan tekneler bu sayede okyanus dalgalarına dayanırmış... Eskiden Hindistan, Doğu Afrika gibi uzak ülkeler bu teknelerle ticaret yapılırmış...

3-MUSCAT AL ALAM(Umman Sultan Sarayı):

Sultan Sarayı

Sultan’ın Yabancı devlet adamlarını ağırladığı saray… İçine girilmiyor… Yanına gidip fotoğraf çektirebiliyorsunuz.:) Kendi oturduğu başka yerde…

4-RİYAM MANZARA SEYİR NOKTASI:

Marina'da

Muscat Marinasının gün batımını resimleyebilirsiniz..

5-MUTRAH SOUQ(Muscat Kapalıçarşısı):

Mutrah Souq

Tarihi ve otantik ruhun yansıdığı çarşıda el işçiliğinden yöresel kıyafetlere, takılar, süs eşyaları ve de altın… Özellikle altın çarşısı ve de buhur en çok ilgiyi alıyor…

6-MUSCAT AL JALALİ VE AL MİRANİ KALELERİ:

Portekizlilerden kalma kale

Portekizliler tarafından 16.yüzyılda yapılan kaleler, şehrin liman bölgesindeki tepeler üzerine kurulmuş…

7-SULTAN QABOOS CAMİSİ(Sultan Qaboos Grand Mosque):

Sultan Kabus Camii

Dünyanın en büyük camilerinden birisi... Mimarlık yarışmasıyla kazanan eser 6 yılda bitirilebilmiş(1993).Üçyüzbin ton hint kumaşı kullanılmış... 416bin metrekare alana sahip camide aynı anda 20bin kişi ibadet edebiliyor… Tabanını tek parça 4200 metrekarelik büyüklüğüyle İran halısı kaplıyor… Yapılması 27 ay sürmüş ve tam 21 ton ağırlığında… Dünyanın en büyük ikinci el yapımı halısıymış… Halı dokunurken desen ve renklerdeki geçişi yakalamak için 28 farklı renk kullanılmış… Bin ‘den fazla ampulü ile Cami’nin avizesi göz kamaştırıyor… Kapıları Türkiye’de yapılan Caminin işlemeleri ve süslemeleri gerçekten muhteşem... Sultan, camiyi annesi için yaptırmış…

Eh hadi bu kadar yeter arkadaşlar… Çoookk Öptüm..Sevgiler..:)

Attila ATASOY-05-09 Ocak 2018